Bài viết

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An – Đậm Linh Hồn Việt

Là địa chỉ tham quan đặc sắc với nhiều không gian văn hóa cổ xưa của người Việt. Cùng với nhiều cổ vật, hiện vật trong sinh hoạt và lao động từ những thế kỷ trước. Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An lần đầu tiên  mở cửa đón tiếp khách tham quan từ ngày 24 tháng 3 năm 2005. Đây là địa phương đầu tiên trong cả nước mở bảo tàng chuyên đề về lĩnh vực này!

Giới thiệu chung về Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An

Đây là một ngôi nhà cổ, điển hình trong Đô thị cổ với diện tích gần 370m2. Gồm hai tầng, sàn được làm hoàn toàn bằng gỗ. Nó nằm giữa hai con phố Nguyễn Thái Học và Bạch Đằng. Từ bảo tàng Văn hóa dân gian Hội An chúng ta có thể ngắm nhìn được dòng sông Hoài thơ mộng. 

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An

Bằng những hình ảnh, hiện vật gốc và các hoạt động trình diễn. Bảo tàng đã thể hiện các giá trị thuộc văn hoá phi vật thể. Giới thiệu gần như trọn vẹn về bề dày truyền thống văn hoá. Sự sáng tạo, sự đa dạng trong mọi mặt đời sống, nghề nghiệp, phong tục tập quán… của cư dân Hội An xưa.

Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An với 4 chủ đề chính

Nghệ thuật tạo hình dân gian

Nghệ thuật tạo hình dân gian ở bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An được thể hiện qua các tác phẩm điêu khắc. Và chạm trổ trên gỗ, các phù điêu bằng sành sứ, các tượng thờ, tượng trang trí bằng đồng. Còn có các hợp chất, gỗ, đất nung, các loại tranh thủy mặc, tranh màu, các hoành phi, liễn đối khảm, cẩn xà cừ, ốc…

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Nghệ thuật tạo hình dân gian

Các tác phẩm này vẫn còn đang được lưu giữ bài trí ở nhiều gia đình, nhiều di tích tôn giáo – tín ngưỡng. Để tô điểm cho vẻ đẹp của Di sản Hội An qua đó góp phần minh chứng cho sự tinh tế, tài hoa của các thế hệ nghệ nhân. 

=>> Không Thể Bỏ Qua: Cánh đồng xương rồng – chốn sống ảo đẹp gần xịt Đà Nẵng

Nghệ thuật diễn xướng dân gian

Hát bả trạo

Là một loại hình diễn xướng dân gian phổ biến của ngư dân Hội An nói riêng, duyên hải miền Trung nói chung. Hiện nay, lối diễn xướng này vẫn được bảo lưu tại địa phương. Và được tổ chức thường xuyên vào các dịp lễ hằng năm như lễ cầu ngư hay tế cá Ông hàng năm. 

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Hát bả trạo

Đội hình trình diễn bao gồm ba hoặc bốn ông tổng và đám bạn chèo có từ 10 đến 16 người tùy theo sự sắp xếp của từng đội chèo. Bên cạnh đó còn có ban nhạc lễ, người đánh trống chầu…Hát bả trạo có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của ngư dân Hội An. Đây là hoạt động vừa thể hiện sự thương tiếc, thành kính cá Ông “Ngọc Lân Nam Hải”. Vị thần đã giúp họ trong những khi hoạn nạn trên biển. Đồng thời vừa là sự cầu mong bình an trước cảnh sóng nước mênh mông, cầu mong một năm được mùa, bội thu hải sản.

Bài Chòi

Một trò chơi dân gian khá độc đáo, hấp dẫn, thu hút đông đảo người chơi tham gia. Cũng là một trò chơi dân gian lưu hành phổ biến ở Hội An. Đặc biệt là vào dịp tết Nguyên Đán cũng như vào các ngày lễ hội lớn. Trước đây, Hội chơi bài chòi thường được tổ chức ở những địa điểm công cộng như sân đình, sân bãi rộng. Gồm hai dãy chòi dành cho người chơi và một chòi cái dành cho Ban tổ chức cũng như cho người hô hát, diễn xướng. Gần đây, trò chơi này lại được phục hồi vào các đêm phố cổ hàng tuần, hàng tháng, thu hút đông người chơi đủ mọi lứa tuổi.

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Diễn xướng

Các làng nghề truyền thống

Nghề buôn ở Hội An

Xuất phát từ nhiều yếu tố thuận lợi, vượt lên tâm lý truyền thống. Chủ yếu dựa vào nông nghiệp canh tác lúa nước của xã hội phong kiến Việt Nam. Nghề buôn bán cũng như hoạt động thương nghiệp ở Hội An. Đã sớm hình thành và đóng vai trò hết sức quan trọng. Để nơi đây trở thành một đô thị thương cảng quốc tế nổi tiếng của VN suốt các thời kỳ Trung – Cận đại ở khu vực Đông Nam Á và thế giới:

“Tơ, cau, thuốc chở đầy ghe Hội An buôn bán tiếng nghe xa gần”

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Hình ảnh một số công cụ đo lường trong thương nghiệp.

Chính nghề buôn bán và hoạt động thương nghiệp, ngoại thương đã đưa thương cảng Hội An lên tầm vóc của một cảng thị quốc tế thời đó.

=>> Đừng Bỏ Lỡ: Bảo Tàng Nghệ Thuật 3D Art Tại Đà Nẵng – Sống Ảo Cực Chất

Nghề đánh bắt sông nước

Nằm ở vị trí vùng cửa sông – ven biển, rất đa dạng về môi trường sinh thái tự nhiên. Đặc biệt là dạng sinh thái sông nước, cùng với nó là các loại thủy – hải sản.

Vì thế, nghề đánh bắt sông nước truyền thống ở Hội An có lịch sử lâu đời. Được hình thành và phát triển từ kinh nghiệm của nhiều nhóm – thành phần cư dân khác nhau cùng chung sống trên mảnh đất này.

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Hình ảnh một số công cụ đánh bắt cá

Các công cụ đánh bắt sông nước ngày xưa mà chúng ta có thể bắt gặp dễ dàng ở bảo tàng văn hóa dân gian Hội An. Những hình ảnh thật sinh động đầy đủ về các nhóm công cụ đánh bắt ao, hồ, bàu mương, ruộng nước ngọt. Nhóm ở các hói, đầm, sông rạch nước lợ; nhóm ở các vùng biển – ven đảo nước mặn.

Nghề nông

Với diện tích đất trồng trọt, chăn nuôi không nhiều nhưng nghề nông ở Hội An đóng vai trò khá quan trọng trong cơ cấu kinh tế chung. 

Vẫn mang đậm những bản sắc, những đặc trưng cơ bản của nền nông nghiệp truyền thống Việt Nam. Phổ biến với nghề trồng lúa nước trên những cồn bàu. Những cánh đồng phù sa hay những bãi bắp ven sông của Xuyên Trung, Châu Trung, … Các công cụ được chế tác một cách sáng tạo và phù hợp với phương thức sản xuất của người dân.

Nghề gốm Nam Diêu – Thanh Hà

Vào khoảng thế kỷ XVI, XVII những thợ thủ công từ Thanh Hóa, Nghệ – Tĩnh đã đến Thanh Hà. Lập làng và xây dựng nên nghề làm gốm. Truyền lại cho đến ngày nay. Sản phẩm gốm Nam Diêu, Thanh Hà chủ yếu không có men. Xương gốm mịn, hình dáng cân đối, mềm mại. Một số đồ gia dụng còn được điểm xuyết hoa văn viền chỉ nổi ở quanh vai hoặc có men đơn sắc màu nâu đen, vàng sậm…

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Hình ảnh về đồ gốm

Những năm gần đây, nghề gốm đang từng bước được phục hồi. Góp phần cung cấp các sản phẩm gia dụng, thủ công mỹ nghệ. Phục vụ đời sống hàng ngày của cư dân địa phương. Và nhu cầu thưởng ngoạn của khách tham quan du lịch.

=>> Đến Đà Nẵng Nhất Định Phải Đi Bán Đảo Sơn Trà – Top 6 Điểm Đến Hot Nhất Đà Nẵng

Nghề may

Là một nghề truyền thống hình thành tại Hội An từ khá sớm. Ban đầu là may thủ công bằng tay để tạo nên những bộ quan phục, lễ phục, thường phục. Phục vụ nhu cầu may mặc vốn rất đa dạng của nhiều thành phần cư dân từng định cư, buôn bán ở đô thị – thương cảng Hội An. 

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Nghề may

Gần đây, trong xu thế mở cửa và hội nhập, nghề may ở Hội An lại khởi sắc. Phát triển một cách nhộn nhịp với các dịch vụ may sẵn, may nhanh được khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng.

Sinh hoạt dân gian

Trang phục truyền thống ở Hội An

Trang phục, cùng với nếp ăn, nếp ở là những yếu tố thể hiện đậm nét truyền thống văn hóa của một cộng đồng cư dân. Nhất là đối với một cộng đồng gồm nhiều lớp, nhiều cội nguồn khác nhau như ở Hội An. Điều này thể hiện phần nào trong những bộ trang phục tiêu biểu của nhóm cư dân người Việt. Và người Hoa được giới thiệu đầy đủ tại bảo tàng văn hóa dân gian Hội An cho du khách dễ dàng tham quan nhìn ngắm.

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Hình ảnh tranh phục truyền thống xưa

Bị chi phối và chịu tác động mạnh mẽ của nhà nước phong kiến để rồi qua nhiều đời, nhiều thời. Dần hình thành nên trang phục phù hợp với cảnh quan môi trường, xã hội ở vùng đất mới – Hội An.

Tục lệ cưới hỏi ở Hội An

Cũng như những hình thái văn hóa văn nghệ dân gian khác. Những tập tục, nghi lễ trong cưới hỏi ở Hội An vừa có những yếu tố chung của dân tộc. Vừa có những đặc điểm riêng, mang tính địa phương. Một đám cưới đầy đủ ở đây gồm các lễ: Bắn tin, thăm nhà, vấn danh, đính hôn (lễ hỏi), thỉnh kỳ, thân nghinh (nhóm họ, rước dâu, lễ tơ hồng, lễ gia tiên, động phòng), lại mặt. Tuy vậy, ở Hội An tùy theo hoàn cảnh của từng gia đình. Các lễ này không nhất nhất phải đầy đủ mà có thể giảm bớt một số, chỉ giữ lại những lễ chính.

Bảo Tàng Văn Hóa Dân Gian Hội An

Tục lệ cưới hỏi ở Hội An

=>> Mách bạn: Những dụng cụ sửa xe máy đi phượt bạn nên mang theo

Một số tục lệ liên quan đến cưới hỏi của người Việt vẫn được duy trì như tục ở rễ, tránh mặt, xem tuổi, xem ngày v.v…Về cách thức tổ chức lễ cưới khá quy mô, bài bản. Góp phần làm phong phú các hình thức cưới hỏi  cũng như các đám cưới truyền thống ở Hội An.

Bảo tàng Văn hóa dân gian Hội An là địa chỉ tham quan đặc sắc với nhiều không gian văn hóa cổ xưa. Du khách có thể tìm lại những sắc màu văn hóa dân gian trong sinh hoạt, lao động của người Việt từ những thế kỷ trước. Với hình ảnh sống động và nhiều không gian trưng bày. Giúp khách tham quan du lịch trong nước và quốc tế thêm yêu quý quê hương Việt Nam hơn.